Maastricht is reeds vanaf zijn ontstaan een vestingstad. Eeuwenlang is de stad door diverse vreemde naties belaagd geworden. Dankzij haar stevige omwalling, die nog terug te vinden is in diverse delen van de stad, vormde zij vele eeuwen een militair bolwerk. Hierdoor werden ook alle woningen binnen deze stadswallen gebouwd, ook reeds toen de stad definitief ont-manteld was.In verhouding tot het steeds groter groeiende aantal inwoners was er maar een beperkte woonruimte beschikbaar. Deze werd nog kleiner toen door de opkomende industrie ook nog eens fabrieken gebouwd werden in dit gebied. Tegen het einde van de 19e eeuw ontstonden er dan ook mensonwaardige woontoestanden. Gezinnen, toentertijd gezegend met een ruim aantal kinderen, moesten zich behelpen met één of twee kamerwoningen waar bijna alle comfort ontbrak. Omdat deze situatie onhoudbaar was werden buiten de, toen voor een groot deel gesloopte stadswallen, grotere gebieden voor bebouwing aangewezen.

BLAUWDORP:
Als eerste ontstond aan de westkant van Maastricht op weidegronden, die de oorspronkelijke wallen afdekten, Blauw Dorp. “Blauw”, omdat de katholieke bouwvereniging St.Servatius ermee van start ging en “Dorp”, omdat een Maastrichtenaar alles wat buiten de stad ligt als dorp betitelt. De eerste woningen die ontstonden waren gelegen op de Proosdijweg. Deze woningen werden na een strenge selectie door o.a. het kerkbestuur, toegewezen aan “brave” katholieke arbeidersgezinnen. In 1917 volgde, de socialistisch en dus rood gekleurde, wo-ningcorporatie Beter Wonen dit voorbeeld. De woningen aan het MGB-plantsoen werden door hun als eerste gebouwd. Om onderscheid te maken tussen beide corporaties werden de woningen van beiden door een muur gescheiden. Dit onderscheid werd ook doorgetrokken in het later ontstane verenigingsleven. Voorbeelden hiervan zijn R.K.V.V.L. ( rooms katholieke voetbal vereniging Lambertus ) en de tegenhanger, het meer neutrale Standaard. De spelers van R.K.V.V.L. droegen blauwe broeken en witte shirts en de spelers van Standaard droegen de kleuren net andersom, dus witte broeken en blauwe shirts. Bovendien werd in later stadium de buurt verdeeld over de parochies St. Lambertus en de H.Theresia, hetgeen de samenhang in de buurt, voor zover die er al was, al helemaal niet ten goede kwam. In de jaren 70 en 80 heb-ben Mariaberg, maar voorral Blauwdorp door de toenmalige stadsvernieuwing een metamorfose ondergaan. Dat die niet geheel naar wens van de woningcorporaties verlopen is komt doordat er wel degelijk rekening gehouden is met de wensen van de bewoners, die vertegenwoordigd werden door een gekozen stuurgroep. Delen van de wijk zijn gesloopt geworden, maar ook zijn grote gedeeltes voor de sloophamer bewaard gebleven. “Bèrke”, waarvan een standbeeldje staat in Blauwdorp, is in deze tijd ontstaan. Het is een denkbeeldig figuur dat op ludieke wijze verslag uitbracht over de stadsvernieuwing in het maandelijkse informatieblad.

Willem ( Hupert ) Vliegen 1862-1947

Willem Vliegen was één van de oprichters van de SDAP, de sociaal democratische arbeiders partij, waarin hij ook lid van het partijbestuur is geweest van 1906 tot 1939. Hij was hoofdredacteur van het blad De Sociaal-democraat van 1897 tot 1899, redacteur van Het Volk van 1902 tot 1914. Tevens was hij lid van de Tweede Kamer van 1909 tot 1937 met een onderbreking van 1917 tot 1922 waarin hij lid was van de Eerste Kamer. Hij publiceerde twee standaardwerken over de socialis-tische beweging, te weten “De Dageraad der Volksbevrijding” en “Die onze kracht ontwaken deed”.

MARIABERG:(Proosdijveld)
Het gedeelte van de wijk dat met de naam Mariaberg aangeduid wordt, ligt ten westen van de Ruttensingel en is ontstaan tussen 1930 en 1940. In 1935 nam ook de katholiek corporatie St.Mathias de bouw van een complex woningen voor haar rekening. De tuindorpachtige aanleg van dit gebied, met diverse pleinen, een ruim bomenbestand en groenzones aan de buitenzijden van de wijk, geeft ook dit gedeelte van de buurt een geheel eigen karakter. Door de tweede wereldoorlog werd de afbouw van dit complex voortijdig afgebroken. In het naoorlogse wederopbouwprogramma werden door St.Mathias nog twee verspreid liggende complexen gebouwd. Hier vindt men ook de enige hoogbouw terug binnen de wijk, n.l. de flatgebouwen rond het Fatimaplein. (Tijdens de tweede wereldoorlog is een gedeelte van Blauwdorp tijdens een bombardement getroffen en vielen 28 doden te betreuren.) Na de oorlog werd de parochie Onbevlekt Hart van Maria gesticht, waardoor de versnippering van de buurt nog verder in de hand werd gewerkt. Hiervan is in de huidige tijd niets meer terug te vinden en de sociale cohesie ligt op een hoog peil, wat de leefbaarheid in de wijk alleen maar ten goede komt. In de jaren 80 zijn veel woningen gerenoveerd geworden. Centraal gelegen in dit gedeelte van de wijk ligt ook het Buurtcentrum Mariaberg aan de Anjelierenstraat.

Het gedeelte van onze wijk met de naam Trichterveld is gebouwd direct na de tweede wereldoorlog. Er heerste in die tijd een groot gebrek aan woningen. Het toenmalige departement van Wederopbouw en Huisvesting had een nieuw type noodwoning ontwikkeld, de z.g. bungalow.Op 1 mei 1947 kreeg de gemeente Maastricht de opdracht om 200 van deze woningen te bouwen. De gemeente gaf 12 architecten de opdracht om een proefwoning te bouwen van dit type. De ze woningen liggen aan de Madoerastraat. Het stadsbestuur gaf de voorkeur aan het ontwerp van Frans Dingemans, stadsarchitect van de gemeente Maastricht. Van dit type zijn er meer dan 200 gebouwd in diverse variaties. De meeste van de eerste bewoners waren gemeentelijke ambtenaren, waarvan er nog enkelen in de wijk wonen. De buurt was en is nog steeds zeer gewild bij de inwoners van Maastricht. Reden hiervan is de grote hoeveelheid aan privé en openbaar groen. De in de jaren 70 van de vorige eeuw aangekondigde sloop bracht grote beroering onder de inwoners. Door hevig verzet en acties zag de gemeente af van de sloop. De huidige bezitter, woningstichting Maasvallei, wil het totale woningbestand vervangen door nieuwbouw, echter heeft van de gemeente de opdracht gekregen dat de stijl van bouwen en de structuur van de buurt gehandhaafd blijft. Omdat voor dit project 15 tot 20 jaar uitgetrokken is zullen de bouwactiviteiten op kleine schaal plaatsvinden, wat alleen maar ten goede komt aan de rust en de leefbaarheid van de buurt. In de zuid-oost hoek staan ook nog een aantal woningen van woningstichting Woonpunt die op zeer korte termijn, vervangen worden door nieuwbouw.

Mariaberg is een volksbuurt, met aan de ene kant zijn specifieke “probleempjes”, maar aan de andere kant is het een wijk waar het prettig wonen is. Men kan er nog eens lekker keuvelen met zijn buren, een biertje pikken in één van de kroegen in de wijk, een boodschap doen om de hoek en de activiteiten voor de bewoners in het buurtcentrum worden druk bezocht.Er zullen in de toekomst nog de nodige veranderingen in onze wijk plaatsvinden in het kader van het Groot Steden Beleid, echter het Buurtplatform hoopt dat dit niet ten koste gaat van het karakter van de buurt en dat voor iedereen een woning betaalbaar blijft in ons geliefde Mariaberg.